Hasdrubal
Sin seg At Barca sɛan yisem-agi, yeɛni s tutlayt tapunikt « Baal d talwit-iw ». Win yezwejen akked yelli-s n Hamilcar yebna Hispania tapunikt ; mmi-s issay ad yezwir ɣer Hannibal di Italya. Sin lmuqadderat, snat tmetwanin iweɛṛen.

Win i d-yeddan deffir Hamilcar di Hispania (229/228–221), win i d-yesnulfan Carthagène, win i yeḵtaben amtawa n Èbre, yettwanɣa di 221.
Gma-s amecṭuḥ n Hannibal, iṭṭef Hispania ɛecra iseggasen, yezger ula d netța Idurar n Alpes, yemmut di Métaure di 207.
Ur t-nemsliɣ ara akked Hasdrubal Giscon, acengu n Scipion di Hispania akked Tefriqt, neɣ akked Hasdrubal Aqayed Aneggaru, aneggaru i yeḥman Qarṭaǧ di 146.

Hasdrubal Ucebḥan
Win yezwejen akked yelli-s n Hamilcar, win i d-yesnulfan Carthagène
Amdakel n umennuɣ, yezwej akked yelli-s n Hamilcar, iweṛt di 229/228 Hispania mazal-itt teṭṭef kra. Anda baba n tmeṭṭut-is yesseɣli amennuɣ, nețța iḥekkem s tdukla, s zzwaǧ d tasnulfa n temdint tamanaɣt.
deg wazal n Hispania tapunikt (229/228 – 221)
tasnulfa n Qart Hadasht, ara d-yilin d Carthagène
amtawa n Èbre akked Ṛuma
d leɛmer n Hannibal asmi t-yečna lɛesker deffir tmettant n Hamilcar
Lwali
Aḥekkam ɣef Hispania
Tasertit n tdukla
Akken i d-yeqqaṛ Tite-Live, Hasdrubal issali tazmert tapunikt « s laḥya n yigelliden d teddukla n yiqayden ugar n umennuɣ ». Diodore yeqqaṛ-d yezweǧ yelli-s n ugellid aybiri yerna igduden ibiriyen semman-t d aqayed ameqqran.
Tarrayt-agi tesseǧhed aṭṭef n Hamilcar : tiddukla, iḥebsen, lɛesker n uḥraz d lxraj gan seg unzul n tigzirt amḍiq n At Barca s tidet.
Qart Hadasht, « Tamdint Tamaynut »
Yiwen n yisem akked Qarṭaǧ s yiman-is : Qart Hadasht. Tamdint-agi tezga ɣef tigzirt yeqqnen s ugelmim, s yiwen seg yibeḥriyen ifazen n Lebḥer Alemmas Alɣarbi. Polybe iḥka-tt-id s telqayt, yebder-d taɣalt anda yella uxxam n Hasdrubal.
Larsenal, agerruj, axxam n ssekka akked webeḥri n umennuɣ, tuɣal d lqaɛa anda ara d-yeddu Hannibal di 218 — d lmeqsud ara yeṭṭef Scipion di 209.
Amtawa n Èbre
Tuggad seg Yigaliyen di Ugafa n Italya, Ṛuma teqbel kan : Iqarṭaǧiyen ur zegren ara Èbre s lsilaḥ. I Polybe, d ayagi i d akk agbur n umtawa.
Tamdint n Sagonte, deg unzul n wasif, tamdakelt n Ṛuma, ur telli ara deg umtawa akken i d-yeqqaṛ Polybe ; Tite-Live yeqqaṛ s wayen yemgaraden belli tettwaḥadar. Lexyal-agi ad yuɣal d sebba n umennuɣ apunik wis sin asmi Hannibal yessiddi Sagonte di 219.

Ayen d-qqaṛen Yimezwura
« Issali tazmert tapunikt s laḥya n yigelliden d usali n yiqayden ɣer tama-s ugar n umennuɣ d lsilaḥ. »
« Iqarṭaǧiyen ur zegren ara Èbre s lsilaḥ. »
Yettwaṭṭef yettwaɛteb, win yenɣan yeqqim s udem yecban win yeḍsan, yeɣleb lhemm.
Abennan n Lqaɛa
War Carthagène, idrimen-is d tdukla-ines tibiriyin, abrid n Hannibal ɣer Italya ur yezmir ara ad yili. Hasdrubal Ucebḥan ibeddel aṭṭef n umennuɣ ɣer tmurt yebnan — yerna tamdint-is, Cartagena, teqqim tettawi isem n Qarṭaǧ.
Pour aller plus loinSources de cette page
6 références
Sources antiques
- Polybe, ImezruyenII, 13 ; III, 33 ; XI, 2 — amtawa n Èbre, lɛesker n Hispania di 218, Métaure
- Tite-Live, Amezruy n ṚumaXXI, 2 ; XXVI, 17 ; XXVII, 51 — Hasdrubal Ucebḥan, lḥila n 211, Métaure
- Diodore de Sicile, Lmaktaba n Umezruy — zzwaǧ abiri n Hasdrubal Ucebḥan
- Horace, OdesIV, 4 — tiɣri n Hannibal
Travaux modernes
- Yann Le Bohec, Histoire militaire des guerres puniques, 2003 — adlis n lqima (tabibliyugrafit n usmel)
- Serge Lancel, Carthage, 1992 — adlis n lqima (tabibliyugrafit n usmel)
Twacult n At Barca
Akk Imdanen →Hamilcar Barca
Ur yettwanɣi ara di Sicile, amenɛam ɣef Yimirsinariyen, yeṭṭef Hispania.
Hannibal Barca
Idurar n Alpes, Trasimène, Cannes, syen Zama.
Magon Barca
Lkamin n Trébie, ẓẓyuṛ n Cannes, Ligurie.
