Traduction en version bêta, en cours de relecture. Lire la version française
Għar-Rumani, Africa kienet l-ewwel tfisser il-provinċja maħluqa fis-sena 146 QK fuq it-territorju ta' Kartaġni — ix-xlokk tat-Tuneżija tal-lum. L-isem imbagħad infirex, f'elfejn sena, fuq il-kontinent kollu.
Ġew proposti erba' ipotesi. L-ebda waħda mhix ipprovata; l-ewwel waħda hija dik l-aktar milqugħa.
L-Afri (jew Aourigha), poplu Berber ġar ta' Kartaġni. Il-kelma Berbera ifri tirreferi għal nies li jgħammru fl-għerien.
Jingħad li r-Rumani wessgħu l-isem ta' dawn il-ġirien diretti ta' Kartaġni fuq ir-reġjun kollu.
Fil-lingwa ta' Kartaġni, ʿafar tfisser "trab" jew "art": Africa tkun sempliċement "il-pajjiż".
Etimoloġija li tgħaddi eku tal-pajsaġġi semi-aridi tal-interjur tuneżin.
Il-Latin aprica, "esposta għax-xemx", proposta fost l-oħrajn minn Isidore ta' Sevilja biex tispjega l-klima sħuna tar-reġjun.
Attraenti, iżda meqjusa llum bħala etimoloġija popolari.
Mill-Grieg a-phrikē, "bla tregħid": art sħuna, bil-kontra tal-klima tal-Greċja.
Irrapportata minn Leo l-Afrikan fis-seklu 16; opinjoni ta' minoranza fost l-esperti.
Minn poplu lokali għal kontinent ta' 54 pajjiż.
"Ifriqiya" (إفريقية) hija t-traskrizzjoni diretta tal-Latin Africa. Użata tul il-Medju Evu kollu għat-Tuneżija, mal-lvant tal-Alġerija tal-lum u t-Tripolitanja, turi li l-isem qatt ma ħalla r-reġjun. Fl-istess ħin, Kartaġni nnifisha, mwaqqfa mill-ġdid minn Ruma, kienet reġgħet saret il-belt kapitali tal-Africa Rumana.
Il-popli li ġew qabel, laqgħu u għexu ma' ġenb il-Feniċi.
Kultura preistorika msemmija għal Gafsa (Capsa), fit-Tuneżija. Antenati probabbli tal-Berberi, ħallew ħafna siti arkeoloġiċi.
Poplu indiġenu tal-Magreb sa minn eluf ta' snin, antenati tal-Amażigi tal-lum. Il-preżenza tagħhom hija attestata b'arti fuq il-blat rikka.
Kavallieri ta' l-elite mill-Alġerija tal-lum u l-punent tat-Tuneżija. Massinissa kellu piż fuq it-tmiem tat-tieni gwerra punika; il-kavallerija Numida servejet lil Kartaġni, imbagħad lil Ruma.
Fil-Fezzan (il-Libja), ċiviltà prospera f'nofs is-Saħara bis-saħħa ta' kanali ta' tisqija taħt l-art (foggaras), fil-qalb tal-kummerċ trans-Saħarjan.
It-tradizzjonijiet Feniċi u l-kulturi Libiċi-Berberi jitħalltu; iż-żwiġijiet imħallta huma komuni. Il-kultura punika li tiġi minn dan hija ġenwinament Afrikana.
Baal Ħammon u Tanit, miġjuba mill-Feniċja, jieħdu f'Kartaġni post u forom ġodda; l-influwenza ta' qima Libika hija diskussa.
Ir-reliġjon →Oriġinarja mill-feniċju, il-punika tibqa' mitkellma fl-Afrika ta' Fuq sas-seklu 5 WK, kif jixhed San Wistin.
Appian jiddeskrivi, qrib Birsa, djar ta' sitt sulari; l-urbaniżmu puniku jadatta ruħu għas-sit u l-klima Afrikani.
Libjani, Numidi, Mori jiġġieldu ma' ġenb l-Iberi, Baleariċi u Galli: l-armata tirrifletti l-għeruq Afrikani ta' Kartaġni.
L-armata →L-għarfien Feniċju u l-għarfien lokali tal-ħamrija jagħtu waħda mill-agrikolturi l-aktar produttivi tal-Antikità.
L-agrikoltura →
Kultura miġjuba mil-Lvant, b'għeruq fl-Afrika, miftuħa għall-Greċja u l-Eġittu: Kartaġni hija salib it-toroq.
Il-kultura Feniċja tinħall mid-dinja Kananija wara t-taħwid tal-"Popli tal-baħar", madwar is-sena 1200 QK. Assorbiet kmieni ħafna influwenzi Eġizzjani, imbagħad Griegi. Kartaġni tirċievi dan it-taħlit u ġġorrha fil-Punent.
Skont Wistin, bdiewa fl-Afrika kienu għadhom isejħu lilhom infushom "Chanani", Kananej, aktar minn ħames sekli wara l-146. Din ix-xhieda hija diskussa: Josephine Quinn tara fiha espressjoni retorika, u Gabriel Camps lingwaġġ Libiku, meta punicus kien ifisser ta' spiss "Afrikan".
Maskri żgħar tal-ħġieġ imqiegħda fl-oqbra biex iwarrbu d-demonji, il-motiv tal-lotus: l-Eġittu hu kullimkien. Mis-seklu 4 QK, l-influwenzi Griegi jiżdiedu fuqhom.
L-efebu ta' Motya, irħam tas-seklu 5 skopert fl-1979, jiġbor fih il-problema: Melqart elleniżżat, priża tal-gwerra Griega jew kommissjoni punika lil skultur ta' Sqallija? Għal Serge Lancel, Kartaġni kienet fuq kollox ċentru ta' tbadil, permeabbli ħafna għall-kontribuzzjonijiet esterni.
Il-mawsolew Libiku-Puniku ta' Dougga (seklu 2 QK) jgħaqqad tradizzjonijiet Eġizzjani u kontribuzzjonijiet Griegi fuq art Numida. F'El Hofra, qrib Cirta (Constantine), l-aktar santwarju Neo-Puniku importanti skavat jħallat elementi Libiċi u Puniċi.
Fil-bliet tal-Afrika Rumana, is-suffetti kultant kienu tlieta minflok tnejn: xi esperti jaraw f'dan kontribuzzjoni Berbera.
Is-suffetti kienu għadhom jamministraw bliet tal-Afrika Rumana fis-seklu 2 WK. L-opus africanum ta' Kerkouane jerġa' jinstab fil-Kapitolju ta' Dougga. Baal Ħammon isir is-Saturnu Afrikan, meqjum sas-seklu 4, u Tanit il-Caelestis tar-Rumani (Marcel Le Glay).
Skont Plinju (XVIII, 22), il-kotba tal-libreriji ta' Kartaġni ngħataw lis-slaten Numidi. Għal Stéphane Gsell u mbagħad M. H. Fantar, is-sopravivenza ta' lingwa Semitika setgħet tiffaċilita, ħafna aktar tard, l-għarbiżazzjoni tal-Magreb.
Sa mill-aħħar għaxar snin, l-ADN tal-qedem tistaqsi dwar l-oriġini tar-residenti tad-dinja punika. Ir-riżultati, ibbażati fuq kampjuni għadhom limitati, jerġgħu jiddiskutu l-immaġni ta' popolazzjoni miġjuba bil-massa mil-Levant.
Dak li ħallet Kartaġni lill-kontinent.
L-aktar wirt durabbli: l-isem stess tal-Afrika ġej mill-art fejn kienet tqum il-belt punika.
Il-Kartaġinijiet huma fost l-ewwel esploraturi tal-kosti Atlantiċi tal-Afrika.
Kartaġni tistabbilixxi l-bażijiet tal-belt fl-Afrika ta' Fuq; Kerkouane, fuq ir-Ras it-Tajba, hija l-aħjar xhud tagħha.
It-tekniki Kartaġinijiet biddlu r-rziezet tal-Afrika ta' Fuq.
Wistin ta' Hippo (354–430), Berber irrumaniżżat, jirrapporta li l-punika kienet għadha mitkellma fir-rziezet — aktar minn 500 sena wara l-waqgħa ta' Kartaġni.
Madwar is-sena 500 QK, 60 vapur u 30 000 kolonist tul il-kosta Atlantika. Ir-rakkont jiddeskrivi "gorilla" — probabilment ximpanzi jew gorilla — u muntanja fin-nar.
Deċiża minn Ċesari, it-twaqqif mill-ġdid ta' Kartaġni isir taħt Awgustu (29 QK). Il-belt terġa' ssir waħda mill-akbar tal-Imperu, il-belt kapitali tal-Africa.
Il-kelma Għarbija إفريقية, li kienet l-isem tat-Tuneżija medjevali, tittraskrivi direttament il-Latin Africa.
Is-sit ta' Kartaġni, fil-periferija ta' fuq ta' Tunes, huwa Sit tal-Wirt Dinji tal-UNESCO sa mill-1979.
Annibale, imwieled f'Kartaġni, mexxa armata fil-biċċa l-kbira Afrikana kontra l-akbar qawwa Ewropea ta' żmienu.
