Syphax
Agellid aneɛɛam aktar di Numidie, tamanaɣt-is Siga syen Cirta. Ṛuma d Qarṭaǧ ssutrent-t, maca yefra ɣer Qarṭaǧ mi izewweǧ Sophonisbe. Yettwanneɣ di 203, yețwawwi d aḥbis ɣer Italya.
Traduction en version bêta, en cours de relecture. Lire la version française

? – 203 uq.Ɛ.
Yelli-s n Hasdrubal mmi-s n Giscon, tagellidt n Numidie snat n tikkal deg kra n iseggasen : tudert-is tella d sebba n tdiblumasit tapunikt deg umennuɣ apunik wis sin — tamettant-is, d yiwen n ugdil.
Scipion d Hasdrubal ttwaqeblen deg yiwen wass sɣur Syphax
igelliden inumidiyen i tezweǧ : Syphax, syen Masinissa
n wussan gar aṭṭef n Cirta d tmeɣra-ines akked Masinissa
uq.Ɛ. : lkas n ssem
Yelli-s n uqayed Hasdrubal mmi-s n Giscon, i yineɣlin lɛesker tipunikiyen di Hispania, Sophonisbe tella seg yiwet n twaculin timeqqranin n Qarṭaǧ. Tettwaselmed, tettwassen s lǧamal-is, maca urɛad tella d taḥerɛa kan : tella d azal ameqqran deg umennuɣ.
Zzwaǧ-is akked Syphax, agellid n At Masaesyles, mačči d lameɛna n wul maca d lxedma tameqqrant : issuref agellid aneɛɛam di Numidie akked lxiyala-ines ɣer Qarṭaǧ, deg lweqt i deg Ṛuma theggi aṭṭef n Tefriqt.
« Sophonisbe » d talɣa tagrikt akked talatinit n yisem apunik, ahat Ṣapanbaʿal, « Baal iḥerz ».
Snat tgeldiwin tinumidiyin ssetqayant ɣef tmurt ; Ṛuma d Qarṭaǧ ssetqayant ɣef Yinumidiyen.
Agellid aneɛɛam aktar di Numidie, tamanaɣt-is Siga syen Cirta. Ṛuma d Qarṭaǧ ssutrent-t, maca yefra ɣer Qarṭaǧ mi izewweǧ Sophonisbe. Yettwanneɣ di 203, yețwawwi d aḥbis ɣer Italya.

Amdakel aqbur n Qarṭaǧ di Hispania, Syphax yekkes-as tagelda-ines, yefra ɣer Ṛuma. Amenɛam akked Laelius, izewweǧ Sophonisbe, syen ilaq-as ad t-yefk i Scipion. Ad igellid armi d 148 uq.Ɛ.

I Scipion, yelli-s n Hasdrubal, i yekksen Syphax ɣef Ṛuma, telha i ugdud aṛumi : ilaq ad teddu deg Triyunf-is. Masinissa ur izmir ara a tt-isellek, ur izmir ara daɣen ad yagi.
Yazen-as ssem s ufus n uqeddac. Sophonisbe teqbel-it am « tikci n tmeɣra » tesw-it war ma tergigi, tefren tamettant wala ssnasel n webrid n Triyunf aṛumi.
Accipio nuptiale munus, neque ingratum, si nihil maius vir uxori praestare potuit. Hoc tamen nuntia, melius me morituram fuisse si non in funere meo nupsissem.
« Qebleɣ tikci-agi n tmeɣra, s lǧamila, ma argaz-iw ur yezmir ara ad as-yefk ayen ifazen i tmeṭṭut-is. Maca ini-as belli ad mmteɣ s lḥurma tugar lemma ur zewǧeɣ ara ass n temdint-iw. »
Sophonisbe ur tettwassen ara ala s wawal n yiɛdawen-is.
Tite-Live isseqqar-d Syphax yellan d aḥbis belli tella d lmeḥna-ines, tin i t-ikksen seg tdukla n Ṛuma. Abeggen n Sophonisbe d tafettana yesellek asefhem n tbeddla n Yinumidiyen. Maca nezmer a nwali deg-s tadiblumasit yefhamen mliḥ, i yessnen belli anɛam n Ṛuma d aɣelluy n Qarṭaǧ.
Tefren lkas n ssem wala ssnasel n Triyunf aṛumi, teḥrez lḥurma n Qarṭaǧ armi d ineffas-ines ineggura — tigawt i d-tesbedd tsekla tureppit abeḥri war ma teḥbes.
Aɛlam n urgagi apunik, afran-ines aneggaru d lḥurma zdat tneɣruft. Seg Renaissance, tamettant-is tella d yiwen seg isental imeqqranen n tragidya, lopera d tawlaft.
Sofonisba, yiwet seg tragidyat tamezwarut « iqamen » s tutlayt talyanit.
La Sophonisbe, tiɣri tameqqrant deg tragidya taklasikt tafransist.
Sophonisbe, tagellidt i yesɛan lmeɛna n lḥurma-ines ugar n lmeḥbuba-ines.
The Tragedy of Sophonisba, di Lingliz.
Sofonisba, lopera i d-yettwaxelqen di Milan ; ad d-yilin Traetta (1762) deffir-s.
Tura-tt-id ɣer deffir n tmacahutt n Mairet.
Mattia Preti, Giambattista Pittoni akked waṭas wiyaḍ sewlafen « tamettant n Sophonisbe ».