
« Tessnemεed ad tenɣelbeḏ, a Hanibal ; ur tessinemed ara ad tseqdaceḏ tanyafit-ik », i s-yenna mbeɛd Cannes, akken i d-yeqqar Tite-Live.
Anezwi n yineggafen di Cannes
Traduction en version bêta, en cours de relecture. Lire la version française

Barka yezmer ad d-yekka seg wawal apunik baraq, « lebraq ». Baba, krad warraw-is, krad tullas-is akked yimsagaren-nsen, akked waṭas n yismawen i yeruḥen : twacult i yebdan mgal Ṛuma azgen n lqern.
Ulac tameṭṭut ne dderya yettwassnen
Ulac tameṭṭut ne dderya yettwassnen
Tinegzumin : azday ur yettwassen s telqey ara, i d-yettwabnan neɣ yettwassnen s yiwen kan n uɣbalu aneggaru. Ismawen n tullas n Hamilkar ur d-wwḍen ara ɣur-neɣ.
Tiraramin n Qarṭaǧ ruḥent deg 146, idlisen-is ffeṛqen. Ayen i nessen ɣef At Barka yekka-d seg yimeskaren igrikiyen akked iṛumaniyen, i yettḥewwisen ɣef imenzaway, drus n tikwal semman tilawin neɣ arrac.

« Tessnemεed ad tenɣelbeḏ, a Hanibal ; ur tessinemed ara ad tseqdaceḏ tanyafit-ik », i s-yenna mbeɛd Cannes, akken i d-yeqqar Tite-Live.
Anezwi n yineggafen di Cannes

Yezgi ineggafen izayen i yezzin ɣef llejyunat yesekkeṛ lkamin n Cannes.
Yesekkeṛ lkamin n Cannes

Yiwen seg krad n imenzaway n Hispanya (214 – 206) : yenɣelb Scipion deg 211, yettwanɣelb sɣur Scipion di Ilipa deg 206. Yessawi Syphax ɣer Qarṭaǧ s ma s-yefka yelli-s Sofonisba. Yettwanɣelb di Tafrikt deg 203, yettwaḥkem fell-as sɣur Qarṭaǧ, yemmut deg 202, akken i d-yeqqar Appien yenɣa iman-is.
Aɛdaw n Scipion, baba-s n Sofonisba

Yelli-s n Hasdrubal mmi-s n Giscon, tameṭṭut n Syphax imbeɛd n Masinisa, teswa aẓiḏi ɣef ma teffeɣ deg Triyunf n Scipion (Tite-Live, XXX, 15).
Tagellidt i yextaren aẓiḏi

Tagellidt n Ṣur, tesres Qarṭaǧ ɣef tiɣilt n Byrsa.
Tasersayt · ~814

Yeddu ɣef rrif agmaṛan n Tafrikt s 60 n lbabura, akken i d-yeqqar Tiklarit yettwaseknen fell-as.
Tiklarit ɣer ugmur n Tafrikt

Yeffeɣ seg Gadès ɣer ugafa, yesnirem ugaraw n Turuft n Turuft n Ṭṭuṭṭ armi d Oestrymnides, tigzirin n uqezdir. Taqsist-ines yeruḥen tettwassen kan sɣur Pline Amɣar (II, 169) akked umeskar Aviénus, yeqqar-d ɣef kuẓ wagguren n tunigin, iẓri d imukan arqaqen n lebḥer.
Abrid n uqezdir

Yesres tagelda n Imagoniden azal n ammas n lqern wis 6. Akken i d-yeqqar Justin (XVIII, 7 ; XIX, 1), yesnjam aɛesskar yesres lqwaɛed n tezmert tipesskariyin n Qarṭaǧ.
Yesres tagelda n Imagoniden

Yiwen mraw n tikwal d anezwi akken i d-yeqqar Justin (XIX, 1), yennuɣ di Sardaigne, anida yemmut s lǥerḥ-is. Gma-s Hamilkar yeqbal deffir-s ɣer tama n twacult.
Yiwen mraw n tikwal d anezwi, yemmut di Sardaigne

Yezgi teklal tameqqrant n Sicile, tettwaḥlek deg Himère deg 480 sɣur Gélon n Syracuse akked Théron n Agrigente. Akken i d-yeqqar Hérodote (VII, 167), yeffeɣ-d deg umenɣi mi d-yefka asfel ɣef times. Hérodote yeqqar-d daɣen d mmi-s n yiwen n Hanun : ttejra n Imagoniden teqqim d asnulfu.
Yettwanɣelb di Himère, 480

Anezwi n tarbaɛt n yimaẓlaḥ imeqqranen, yettaɛ Hécatompyle di Tafrikt, anezwi i gxesren deg umennuɣ n Iɛeskriyen Uqeṛḍasen, imbeɛd aɛdaw yebanen n umenɣi n Hanibal akken i d-yeqqar Tite-Live.
Aɛdaw n At Barka

Aqcic anumidi yettwaselmaden di Qarṭaǧ, yeddu ɣer Ṛuma yefren amenɣi n Zama. Agellid n Numidya ugar n xemsin iseggasen, yettekkes amur n tmurt taqarṭaǧit.
Amddakel imbeɛd aɛdaw

Agellid n Numidya n umalu (Siga, imbeɛd Cirta), ssutren-t Ṛuma d Qarṭaǧ. Yextar Qarṭaǧ mi yezweǧ Sofonisba, yessekcem Masinisa, imbeɛd yettwanɣelb yettwaṭṭef deg 203. Yemmut d ameḥbus di Italya.
Agellid anumidi amddakel n Qarṭaǧ

Argaz n yelli-s n Hamilkar, yeqbal deffir-s di Hispanya, yesres Carthagène yegr akked Ṛuma lemɛahda n Èbre (226). Yettwanɣa deg 221.
Yesres Carthagène

Yettwaɣer sɣur Qarṭaǧ, yettsenεed tirrategin tipuniyen, yesselmed lɛesker ad nnaɣen deg tferkit akked, s ineggafen akked qrib meyya n ilfan, yeḥlek yeṭṭef Regulus qrib Tunes deg 255 (Polybe, I, 32–34). Yeffeɣ Qarṭaǧ drus mbeɛd ; taqsist taneggarut n usegri-ines sɣur Iqarṭaǧiyen ur tettwaseknen s wacemma.
Yenɣelb Regulus, 255

Deg 150, yezgi mgal Masinisa lɛesker i yettwazzin yettwahlek. Yettuḥekkem fell-as s tmettant iwakken ad talwi Ṛuma, yeẓẓa lɛesker yuɣal d anezwi n leḥras deg uḥeṛṣ (149 – 146). Yemslay ɣer Scipion ; tameṭṭut-is, tessawel-as d win ur nesεi ara ddaw, tegr iman-is deg times akked warraw-nsen (Polybe, XXXVIII, 20).
Yeḥares Qarṭaǧ, 149–146

Yezger Idurar n Alpes akked ilfan-is yeḥlek Ṛuma di Cannes deg 216 send Ɛisa.
247 – 183

Ameskar n wedlis n tfellaḥt deg 28 n yidlisen, yettwasuɣlen ɣer tlatinit s lameṛ n Ssenaṭ.
Baba-s n tmusni n tfellaḥt